Кореляція структурних і функціональних показників та її динаміка у хворих на прогресуючу та стабілізовану первинну відкритокутову глаукому

Автор(и)

  • М. В. Панченко Харківський національний медичний університет МОЗ України, Харків (Україна)
  • О. М. Гончарь Харківський національний медичний університет МОЗ України, Харків (Україна)
  • Г. Ю. Панченко Харківський національний медичний університет МОЗ України, Харків (Україна)
  • І. В. Кітченко Харківський національний медичний університет МОЗ України, Харків (Україна) https://orcid.org/0009-0003-4311-8594

DOI:

https://doi.org/10.31288/Ukr.j.ophthalmol.202622128

Ключові слова:

макула/патофізіологія, зоровий нерв/патофізіологія, глаукома, первинна відкритокутова/патофізіологія, глаукома, первинна відкритокутова/ діагностика

Анотація

Мета. Вивчення кореляції структурних і функціональних показників та її динаміки у хворих на прогресуючу та стабілізовану первинну відкритокутову глаукому за даними ОКТ та статичної комп’ютерної периметрії.
Матеріал та методи. Проведено обстеження і моніторинг 193 пацієнтів (338 очей). В 64 очах діагностована препериметрична глаукома, в 274 — периметрична первинна відкритокутова глаукома (ПВКГ). Термін спостереження — 70,6 місяця. Динаміка кореляції структурних і функціональних показників досліджена в 248 очах. Перебіг ПВКГ (прогресуючий та стабілізований) визначався протягом терміну спостереження за динамікою середнього відхилення світлочутливості MD.
Результати. При першому обстеженні у хворих на ПВКГ встановлено середньої сили прямий кореляційний зв'язок між MD і більшістю структурних показників (RNFL, Inf, 7/5, NFL). Між MD та GCС прямий кореляційний зв'язок був слабкий (r=0,2834, p<0,05). При стабілізованій глаукомі між MD та GCС відмічався прямий кореляційний зв'язок середньої сили (r=0,3976, p<0,05), а при прогресуючій ПВКГ — слабкий (r=0,2506, p<0,05). Між NFL та GCС при стабілізованому перебігу ПВКГ визначався сильний прямий кореляційний зв'язок (r=0,7069, p<0,05), а при прогресуючому перебігу — середньої сили (r=0,6235, p<0,05). За час спостереження прямий кореляційний зв'язок між MD та GCС при прогресуючій ПВКГ зріс зі слабкого (r=0,277, p<0,05) до середньої сили (r=0,4136, p<0,05), між NFL та GCС — зріс з середньої сили (r=0,6242, p<0,05) до сильного (r=0,7056, p<0,05). При стабілізованому перебігу ПВКГ встановлений при першому обстеженні середньої сили прямий кореляційний зв'язок між MD та GCС (r=0,3655, p<0,05) в динаміці став відсутнім (p>0,05).
Висновки. У хворих на ПВКГ відмічається прямий кореляційний зв'язок між середнім відхиленням світлочутливості MD і структурними показниками за даними ОКТ, притому найбільш сильний — при другій стадії глаукоми (зокрема, середньої сили між MD та GCС (r=0,4989, p<0,05) та між MD та NFL (r=0,3905, p<0,05). При стабілізованому перебігу ПВКГ був більш сильний прямий кореляційний зв'язок між функціональними та структурними показниками (зокрема між MD та GCС — середньої сили (r=0,3976, p<0,05), між NFL та GCС — сильний (r=0,7069, p<0,05), в порівнянні з прогресуючим перебігом глаукоми (між MD та GCС — слабкий (r=0,2506, p<0,05), між NFL та GCС — середньої сили (r=0,6235, p<0,05). В динаміці при прогресуючій глаукомі сила кореляційного зв’язку між функціональними та структурними показниками за час спостереження збільшилась, а при стабілізованій ПВКГ — зменшилась (зокрема, прямий кореляційний зв'язок між MD та GCС при прогресуючій ПВКГ зріс зі слабкого (r=0,277, p<0,05) до середньої сили (r=0,4136, p<0,05), а при стабілізованій ПВКГ — з середньої сили (r=0,3655, p<0,05) в динаміці став відсутнім).

Біографії авторів

М. В. Панченко, Харківський національний медичний університет МОЗ України, Харків (Україна)

Панченко Микола Володимирович, проф., д-р мед. наук; професор кафедри офтальмології Харківського національного медичного університету МОЗ України, м. Харків, Україна

О. М. Гончарь, Харківський національний медичний університет МОЗ України, Харків (Україна)

Гончарь Олена Миколаївна, канд. мед. наук; асистент кафедри офтальмології Харківського національного медичного університету МОЗ України, м. Харків, Україна

Г. Ю. Панченко, Харківський національний медичний університет МОЗ України, Харків (Україна)

Панченко Галина Юріївна, канд. мед. наук; доцент кафедри внутрішньої медицини №1 Харківського національного медичного університету МОЗ України, м. Харків, Україна

І. В. Кітченко, Харківський національний медичний університет МОЗ України, Харків (Україна)

Кітченко Ігор Володимирович, аспірант кафедри офтальмології Харківського національного медичного університету МОЗ України, м. Харків, Україна

Посилання

Bhartiya S, Ichhpujani P, Wadhwani M. Current perspectives in tackling glaucoma blindness. Indian J Ophthalmol. 2025 Mar 1;73(Suppl 2):S189-S196. https://doi.org/10.4103/IJO.IJO_3280_23

Giammaria S, Sharpe GP, Dyachok O, Rafuse PE, Shuba LM, Nicolela MT, et al. Elucidating macular structure-function correlations in glaucoma. Sci Rep. 2022 Jun 23;12(1):10621. https://doi.org/10.1038/s41598-022-13730-z

Bak E, Choi HJ. Structure-function relationship in glaucoma: Optical coherence tomography en face imaging vs. red-free fundus photography. Eye (Lond). 2023 Oct;37(14):2969-2976. https://doi.org/10.1038/s41433-023-02452-9

Malik R, Swanson WH, Garway-Heath DF. 'Structure-function relationship' in glaucoma: past thinking and current concepts. Clin Exp Ophthalmol. 2012 May-Jun;40(4):369-80. https://doi.org/10.1111/j.1442-9071.2012.02770.x

Hwang HS, Lee EJ, Kim H, Kim TW. Relationships of Macular Functional Impairment With Structural and Vascular Changes According to Glaucoma Severity. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2023 Sep 1;64(12):5. https://doi.org/10.1167/iovs.64.12.5

Miraftabi A, Amini N, Morales E, Henry S, Yu F, Afifi A, et al. Macular SD-OCT Outcome Measures: Comparison of Local Structure-Function Relationships and Dynamic Range. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2016 Sep 1;57(11):4815-23. https://doi.org/10.1167/iovs.16-19648

Liu CH, Chang SHL, Wu SC. Regional Relationship between Macular Retinal Thickness and Corresponding Central Visual Field Sensitivity in Glaucoma Patients. J Ophthalmol. 2017;2017:3720157.https://doi.org/10.1155/2017/3720157

Angmo D, Kapoor A, Warjri GB, Azad SV, Chawla R, Gupta V, et al. Comparative evaluation of OCT with OCTA changes at the optic disc and macula in glaucoma suspect and early glaucoma. Indian J Ophthalmol. 2025 Mar 1;73(Suppl 2):S260-S266.https://doi.org/10.4103/IJO.IJO_2575_23

Cirafici P, Maiello G, Ancona C, Masala A, Traverso CE, Iester M. Point-wise correlations between 10-2 Humphrey visual field and OCT data in open angle glaucoma. Eye (Lond). 2021 Mar;35(3):868-876.https://doi.org/10.1038/s41433-020-0989-7

Shin HY, Park HY, Jung KI, Park CK. Comparative study of macular ganglion cell-inner plexiform layer and peripapillary retinal nerve fiber layer measurement: structure-function analysis. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2013 Nov 8;54(12):7344-53. https://doi.org/10.1167/iovs.13-12667

Chua J, Li C, Chong R, Wong TT, Husain R, Aung T, Schmetterer L, Wong DWK. Enhancing the structure-function relationship in glaucoma using anatomical compensation of retinal nerve fibre layer. Br J Ophthalmol. 2024 Nov 22;108(12):1665-1671.https://doi.org/10.1136/bjo-2023-324792

Kim KE, Park KH, Jeoung JW, Kim SH, Kim DM. Severity-dependent association between ganglion cell inner plexiform layer thickness and macular mean sensitivity in open-angle glaucoma. Acta Ophthalmol. 2014 Dec;92(8):e650-6. https://doi.org/10.1111/aos.12438

Kallab M, Hommer N, Schlatter A, Chua J, Tan B, Schmidl D, et al. Combining vascular and nerve fiber layer thickness measurements to model glaucomatous focal visual field loss. Ann N Y Acad Sci. 2022 May;1511(1):133-141. https://doi.org/10.1111/nyas.14732

Panchenko MV, Honchar OM, Panchenko HIu, Kitchenko IV. Rates of macular volume changes in different stages and courses of primary open-angle glaucoma. J of Ophthalmology (Ukraine). 2025; 2:17-21. https://doi.org/10.31288/oftalmolzh202521721

Bollinger O, Gugleta K, Schmetterer L, Hasler PW, Min JCY, Kee DWW. Retrospective Analysis of Prognostic Value of Optical Coherence Tomography Angiography for the Development of Glaucomatous Damage - One Year Follow-Up Retrospective Observational Cohort Analysis. Klin Monbl Augenheilkd. 2023 Apr;240(4):472-477. English. https://doi.org/10.1055/a-1997-9328

Na JH, Kook MS, Lee Y, Baek S. Structure-function relationship of the macular visual field sensitivity and the ganglion cell complex thickness in glaucoma. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2012 Jul 31;53(8):5044-51. https://doi.org/10.1167/iovs.11-9401

Akar S, Tekeli O, Ozturker ZK. Macular integrity assessment microperimeter, Humphrey field analyzer and OCT in glaucoma practice: a correlation study. Can J Ophthalmol. 2023 Feb;58(1):18-26. https://doi.org/10.1016/j.jcjo.2021.07.004

Lee JW, Morales E, Sharifipour F, Amini N, Yu F, Afifi AA, Coleman AL, Caprioli J, Nouri-Mahdavi K. The relationship between central visual field sensitivity and macular ganglion cell/inner plexiform layer thickness in glaucoma. Br J Ophthalmol. 2017 Aug;101(8):1052-1058.https://doi.org/10.1136/bjophthalmol-2016-309208

Miura N, Omodaka K, Kimura K, Matsumoto A, Kikawa T, Takahashi S, et al. Evaluation of retinal nerve fiber layer defect using wide-field en-face swept-source OCT images by applying the inner limiting membrane flattening. PloS one. 2017;12:e0185573.https://doi.org/10.1371/journal.pone.0185573

Hondur G, Sen E, Bayraktar S, Ozkoyuncu Kocabas D, Elgin U, Tezel G. Evaluation of the segmented inner retinal layers in exfoliation glaucoma. Int Ophthalmol. 2023 Jun;43(6):1841-1848.https://doi.org/10.1007/s10792-022-02583-0

Çelik G, Karaçocuk T, Çiftci F. Evaluation of additional points in the 24-2C visual field test in pre-perimetric glaucoma. Photodiagnosis Photodyn Ther. 2025 Apr;52:104513. https://doi.org/10.1016/j.pdpdt.2025.104513

Pang R, Peng J, Cao K, Sun Y, Pei XT, Yang D, et al. Association between contrast sensitivity function and structural damage in primary open-angle glaucoma. Br J Ophthalmol. 2024 May 21;108(6):801-806. https://doi.org/10.1136/bjo-2023-323539

Nanda J, Saha BC, Raj A, Singh P, Sinha P. Comparison of ganglion cell layer thickness and pattern electroretinography among glaucoma suspects and healthy controls. Int Ophthalmol. 2024 Sep 25;44(1):394. https://doi.org/10.1007/s10792-024-03302-7

Bekollari M, Dettoraki M, Stavrou V, Skouroliakou A, Liaparinos P. Investigating the Structural and Functional Changes in the Optic Nerve in Patients with Early Glaucoma Using the Optical Coherence Tomography (OCT) and RETeval System. Sensors (Basel). 2023 May 5;23(9):4504.https://doi.org/10.3390/s23094504

Mohammadzadeh V, Rabiolo A, Fu Q, Morales E, Coleman AL, Law SK, Caprioli J, Nouri-Mahdavi K. Longitudinal Macular Structure-Function Relationships in Glaucoma. Ophthalmology. 2020 Jul;127(7):888-900. https://doi.org/10.1016/j.ophtha.2020.01.023

Sepulveda JA, Turpin A, McKendrick AM. Individual Differences in Foveal Shape: Feasibility of Individual Maps Between Structure and Function Within the Macular Region. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2016 Sep 1;57(11):4772-8. https://doi.org/10.1167/iovs.16-19288

Bedggood P, Nguyen B, Lakkis G, Turpin A, McKendrick AM. Orientation of the Temporal Nerve Fiber Raphe in Healthy and in Glaucomatous Eyes. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2017 Aug 1;58(10):4211-4217. https://doi.org/10.1167/iovs.17-21995

Panchenko MV, Honchar OM, Arustamova GS, Pereiaslova GS, Prikhod'ko DO, Friantseva MV. Influence of the fetal neuropeptide complex on changes in retinal light sensitivity over time in patients with primary open-angle glaucoma. J of Ophthalmology (Ukraine). 2017;6:16-19.https://doi.org/10.31288/oftalmolzh201761619

Panchenko MV, Duras IG, Honchar ON, Prikhodko DO, Pereiaslova AS, Avilova LG. Choroidal thickness in patients with progressive and stabilized POAG. J of Ophthalmology (Ukraine). 2018;6:19-22.https://doi.org/10.31288/oftalmolzh201861922

Nishida T, Moghimi S, Yamane MLM, Wu JH, Mohammadzadeh V, Kamalipour A, et al. Vision-Related Quality of Life Among Healthy, Preperimetric Glaucoma, and Perimetric Glaucoma Patients. Am J Ophthalmol. 2023 Apr;248:127-136. https://doi.org/10.1016/j.ajo.2022.12.018

Wu LL. [Facing up to the existence of preperimetric glaucoma]. Zhonghua Yan Ke Za Zhi. 2022 Jan 11;58(1):6-10. Chinese. doi: 10.3760/cma.j.cn112142-20210713-00334.

Leung CK, Cheung CY, Weinreb RN, Qiu K, Liu S, Li H, et al. Evaluation of retinal nerve fiber layer progression in glaucoma: a study on optical coherence tomography guided progression analysis. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2010 Jan;51(1):217-22. https://doi.org/10.1167/iovs.09-3468

Rezkallah A, Douma I, Bonjour M, Mathis T, Kodjikian L, Denis P. Evaluation of the Correlation between Regional Retinal Ganglion Cell Damage and Visual Field Sensitivity in Patients with Advanced Glaucoma. J Clin Med. 2022 Aug 19;11(16):4880.https://doi.org/10.3390/jcm11164880

Blumenthal EZ, Horani A, Sasikumar R, Garudadri C, Udaykumar A, Thomas R. Correlating structure with function in end-stage glaucoma. Ophthalmic Surg Lasers Imaging. 2006 May-Jun;37(3):218-23. doi: 10.3928/15428877-20060501-06.https://doi.org/10.3928/15428877-20060501-06

##submission.downloads##

Опубліковано

2026-04-27

Як цитувати

[1]
Панченко, М.В. et al. 2026. Кореляція структурних і функціональних показників та її динаміка у хворих на прогресуючу та стабілізовану первинну відкритокутову глаукому. Ukrainian Journal of Ophthalmology . 2 (Квіт 2026), 21–28. DOI:https://doi.org/10.31288/Ukr.j.ophthalmol.202622128.

Номер

Розділ

Питання клінічної офтальмології

Схожі статті

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 > >> 

Ви також можете розпочати розширений пошук схожих статей для цієї статті.