Контактний та атопічний дерматит повік: диференціальна діагностика та лікування
DOI:
https://doi.org/10.31288/Ukr.j.ophthalmol.202639198Ключові слова:
періокулярне запалення, інкорпорація радіоактивних ізотопів, плацентне тестування, інгібітори кальциневрину, глюкокортикостероїди, сенсибілізація до алергенівАнотація
Метою цього дослідження було проаналізувати клінічні особливості та підходи до лікування алергічних станів повік та періокулярної області, включаючи контактний та атопічний дерматит. Дослідження базувалося на комплексному огляді 45 нещодавніх публікацій за останні п'ять років, отриманих з PubMed, Scopus, Google Scholar та Cochrane Library, з використанням бібліографічних та бібліосемантичних методів. Обговорюються сучасні терапевтичні стратегії, включаючи місцеві кортикостероїди, інгібітори кальциневрину, системні антигістамінні препарати та передові методи лікування, такі як біологічні агенти (наприклад, дупілумаб) та алерген-специфічна імунотерапія. Особлива увага приділяється відновленню шкірного бар'єру за допомогою пом'якшувальних засобів та важливості уникнення алергенів у довгостроковому контролі захворювання. Виділено діагностичну проблему диференціації алергічного контактного дерматиту, атопічного дерматиту та подразнюючого дерматиту повік. Ураження повік може бути проявом системного атопічного захворювання або бути результатом гіперчутливості до зовнішніх агентів, таких як косметика, офтальмологічні продукти, метали, ароматизатори та консерванти. Патч-тест залишається золотим стандартом для виявлення контактних алергенів, тоді як тестування на атопію та оцінка сироваткового IgE мають обмежену специфічність. Загалом, дерматит повік вимагає індивідуального, міждисциплінарного підходу, що поєднує сучасну фармакологічну терапію з профілактичними стратегіями для покращення клінічних результатів.
Посилання
Beltrami EJ, Grzybowski A, Grant-Kels JM. Chronic eyelid and ocular itch. Clin Dermatol. 2023;41(4):509-514.https://doi.org/10.1016/j.clindermatol.2023.08.004
Hine AM, Waldman RA, Grzybowski A, Grant-Kels JM. Allergic disorders of the eyelid. Clin Dermatol. 2023;41(4):476-480.https://doi.org/10.1016/j.clindermatol.2023.08.002
Pyzia J, Mańkowska K, Czepita M, Kot K, Łanocha-Arendarczyk N, Czepita D, et al. Demodex species and culturable microorganism co-infestations in patients with blepharitis. Life (Basel). 2023;13(9):1827.https://doi.org/10.3390/life13091827
Szewczyk-Golec K, Mądra-Gackowska K, Szeleszczuk Ł, Szczegielniak J, Hołyńska-Iwan I. A 30-min exposure on permethrin and deltamethrin modifies ion transport pathways in the skin. Biomolecules. 2024;14(12):1491. https://doi.org/10.3390/biom14121491
Doan S, Zagórski Z, Palmares J, Yağmur M, Kaercher T, Benítez-Del-Castillo JM, et al. Eyelid disorders in ophthalmology practice: results from a large international epidemiological study in eleven countries. Ophthalmol Ther. 2020;9(3):597-608.https://doi.org/10.1007/s40123-020-00268-4
Sroka-Tomaszewska J, Trzeciak M. Molecular mechanisms of atopic dermatitis pathogenesis. Int J Mol Sci. 2021;22(8):4130.
https://doi.org/10.3390/ijms22084130
Nedoszytko B, Reszka E, Gutowska-Owsiak D, Trzeciak M, Lange M, Jarczak J, et al. Genetic and epigenetic aspects of atopic dermatitis. Int J Mol Sci. 2020;21(18):6484. https://doi.org/10.3390/ijms21186484
Sandler M, Rodriguez I, Adler BL, Yu J. Eyelid dermatitis: common patterns and contact allergens. Cutis. 2024;114(4):104-108.
https://doi.org/10.12788/cutis.1113
Darnall A, Hamann CR, Hamann D. Eyelid allergic contact dermatitis masking dermatomyositis. Contact Dermatitis. 2023;88(2):164-166. https://doi.org/10.1111/cod.14246
Otsuka Y, Kishida M. Hoagland sign: bilateral upper eyelid oedema. BMJ Case Rep. 2022;15(6):e250857. https://doi.org/10.1136/bcr-2022-250857
Nakagawa H, Miyata Y, Maekawa M. Infectious mononucleosis with eyelid edema and palatal petechiae. Korean J Intern Med. 2021;36(4):1027-1028. https://doi.org/10.3904/kjim.2020.350
Conti ML, Osaki MH, Sant'Anna AE, Osaki TH. Multiple faces of eyelid involvement in sarcoidosis. Ocul Immunol Inflamm. 2022;30(4):925-929. https://doi.org/10.1080/09273948.2020.1853782
Borzova E, Snarskaya E, Bratkovskaya A. Eyelid dermatitis in patch-tested adult patients: a systematic review with a meta-analysis. Sci Rep. 2024;14:18791. https://doi.org/10.1038/s41598-024-69612-z
Turkiewicz M, Shah A, Yang YW, Mangold A, Shen J. Allergic contact dermatitis of the eyelids: an interdisciplinary review. Ocul Surf. 2023;28:124-130. https://doi.org/10.1016/j.jtos.2023.03.001
Rubegni G, Padula T, Calabrese L, D'Onghia M, Tognetti L, Cinotti E, et al. Eyelid contact dermatitis: 25-year single-center retrospective study. J Clin Med. 2025;14(3):823. https://doi.org/10.3390/jcm14030823
Mouinga Abayi DA, Mvé Mengome E. Eyelid allergy of cosmetic origin. J Fr Ophtalmol. 2020;43(5):450-452. https://doi.org/10.1016/j.jfo.2019.09.017
Baysal Z, Gobeka HH. Eyelid edema following the first Pfizer-BioNTech COVID-19 vaccination: is it a coincidence? Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2022;26(14):5264-5267. doi:10.26355/eurrev_202207_29317
Warshaw EM, Voller LM, Maibach HI, Zug KA, DeKoven JG, Atwater AR, et al. Eyelid dermatitis in patients referred for patch testing: retrospective analysis of North American Contact Dermatitis Group data, 1994-2016. J Am Acad Dermatol. 2021;84(4):953-964. https://doi.org/10.1016/j.jaad.2020.07.020
Koumaki D, Gregoriou S, Katoulis A, Krasagakis K. Causative allergens of eyelid dermatitis in Greece. Contact Dermatitis. 2024;91(2):161-163. https://doi.org/10.1111/cod.14563
Cheng JY, Margo CE. Ocular adverse events following vaccination: overview and update. Surv Ophthalmol. 2022;67(2):293-306.https://doi.org/10.1016/j.survophthal.2021.04.001
Huang CX, Yiannias JA, Killian JM, Shen JF. Seven common allergen groups causing eyelid dermatitis: education and avoidance strategies. Clin Ophthalmol. 2021;15:1477-1490. https://doi.org/10.2147/OPTH.S297754
Brindisi G, Cinicola B, Anania C, De Castro G, Nebbioso M, Miraglia Del Giudice M, et al. Vernal keratoconjunctivitis: state of art and update on treatment. Biomed J Athenaeum Parma. 2021;92(S7):e2021517. https://doi.org/10.23750/abm.v92iS7.12419
Suárez-Cortés T, Merino-Inda N, Benitez-Del-Castillo JM. Tear and ocular surface disease biomarkers: a diagnostic and clinical perspective for ocular allergies and dry eye disease. Exp Eye Res. 2022;221:109121. https://doi.org/10.1016/j.exer.2022.109121
Wolkow N, Romo LV, Edwards CV, Stagner AM. Case 21-2023: a 61-year-old man with eyelid swelling. N Engl J Med. 2023;389(2):166-175. https://doi.org/10.1056/NEJMcpc2300904
Santos MC, Kalyam P, Couch SM. Surgical management of eyelid lesions in adult-onset asthma and periocular xanthogranuloma. Orbit. 2022;41(5):664-665. https://doi.org/10.1080/01676830.2020.1867195
Raison-Peyron N, Aljaber F, Al Ali OA, Dereure O. Mango dermatitis: an unusual cause of eyelid dermatitis in France. Contact Dermatitis. 2021;85(5):599-600. https://doi.org/10.1111/cod.13922
Eyni Y, Kerman T, Hazan I, Rosenberg E, Lev Ari O, Knyazer B, et al. Are periocular and systemic allergy conditions risk factors for pterygium? Semin Ophthalmol. 2023;38(8):722-726. https://doi.org/10.1080/08820538.2023.2223266
Peterson D, King B. Remission of severe eyelid dermatitis with a topical Janus kinase inhibitor. Dermatitis. 2021;32(1S):e98-e99. https://doi.org/10.1097/DER.0000000000000783
Stingeni L, Foti C, Guarneri F, Corazza M, Cristaudo A, Ferrucci SM, et al; SIDAPA Study Group. Contact allergy to SIDAPA baseline series allergens in patients with eyelid dermatitis: an Italian multicentre study. Contact Dermatitis. 2024;90(5):479-485.https://doi.org/10.1111/cod.14507
Santiago S, Enwereji N, Jiang C, Durrani K, Chaudhry S, Lu J. Ocular and eyelid involvement in collagen vascular diseases. Part II. Dermatomyositis, scleroderma, and sarcoidosis. Clin Dermatol. 2023;42(1):9-16.https://doi.org/10.1016/j.clindermatol.2023.10.006
Mueller A. Allergic conjunctivitis: an update. Handb Exp Pharmacol. 2022;268:95-99. https://doi.org/10.1007/164_2021_491
Mitsuyama S, Abe F, Higuchi T. Allergic contact dermatitis due to dorzolamide eyedrops. Contact Dermatitis. 2021;84(1):58-59.
https://doi.org/10.1111/cod.13671
Matei I, Beaulieu V, Ingen-Housz-Oro S, Assier H. Eyelid contact dermatitis occurring 2.5 years after continuous use of the same eye drops. Contact Dermatitis. 2024;91(1):75-76. https://doi.org/10.1111/cod.14547
Leonardi A, Quintieri L, Presa IJ, Lloves JM, Montero J, Benítez-Del-Castillo JM, et al. Allergic conjunctivitis management: update on ophthalmic solutions. Curr Allergy Asthma Rep. 2024;24(7):347-360. https://doi.org/10.1007/s11882-024-01150-0
Shinohara S, Morizumi S, Sumitomo K, Shinohara T. Angioedema of the eyelids induced by a ketoprofen adhesive patch. Intern Med. 2022;61(5):769. https://doi.org/10.2169/internalmedicine.7447-21
Wollenberg A, Christen-Zäch S, Taieb A, Paul C, Thyssen JP, de Bruin-Weller M, et al; European Task Force on Atopic Dermatitis/EADV Eczema Task Force. ETFAD/EADV eczema task force 2020 position paper on diagnosis and treatment of atopic dermatitis in adults and children. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2020;34(12):2717-2744. https://doi.org/10.1111/jdv.16892
Salava A, Perälä M, Pelkonen A, Mäkelä M, Remitz A. Safety of tacrolimus 0.03% and 0.1% ointments in young children with atopic dermatitis: a 36-month follow-up study. Clin Exp Dermatol. 2022;47(5):889-902. https://doi.org/10.1111/ced.15024
Salvati L, Cosmi L, Annunziato F. From emollients to biologicals: Targeting atopic dermatitis. Int J Mol Sci. 2020;22(19):10381. https://doi.org/10.3390/ijms221910381
Seremet T, Aerts O, Walker A, Wüthrich H, Dendooven E, Goossens A, et al. Allergic contact dermatitis from pentylene glycol in "hypoallergenic" eye cosmetics. Contact Dermatitis. 2023;88(1):73-75. https://doi.org/10.1111/cod.14224
Yepes-Nuñez JJ, Guyatt GH, Gómez-Escobar LG, Pérez-Herrera LC, Chu AWL, Ceccaci R, Acosta-Madiedo AS, et al. Allergen immunotherapy for atopic dermatitis: Systematic review and meta-analysis of benefits and harms. J Allergy Clin Immunol. 2023;151(1):147-158.https://doi.org/10.1016/j.jaci.2022.09.020
Guo BC, Wu KH, Chen CY, Lin WY, Chang YJ, Lin MJ, Wu HP. Advancements in allergen immunotherapy for the treatment of atopic dermatitis. Int J Mol Sci. 2023;25(2):1316. https://doi.org/10.3390/ijms25021316
##submission.downloads##
Опубліковано
Як цитувати
Номер
Розділ
Ліцензія
Авторське право (c) 2026 Maria Zofia Lisiecka, Joanna Luczak

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Ця робота ліцензується відповідно до ліцензії Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY). Ця ліцензія дозволяє повторно використовувати, поширювати, переробляти, адаптувати та будувати на основі матеріалу на будь-якому носії або в будь-якому форматі за умови обов'язкового посилання на авторів робіт і первинну публікацію у цьому журналі. Ліцензія дозволяє комерційне використання.
ПОЛОЖЕННЯ ПРО АВТОРСЬКІ ПРАВА
Автори, які подають матеріали до цього журналу, погоджуються з наступними положеннями:
- Автори отримують право на авторство своєї роботи одразу після її публікації та назавжди зберігають це право за собою без жодних обмежень.
- Дата початку дії авторського права на статтю відповідає даті публікації випуску, до якого вона включена.
ПОЛІТИКА ДЕПОНУВАННЯ
- Редакція журналу заохочує розміщення авторами рукопису статті в мережі Інтернет (наприклад, у сховищах установ або на особистих веб-сайтах), оскільки це сприяє виникненню продуктивної наукової дискусії та позитивно позначається на оперативності і динаміці цитування.
- Автори мають право укладати самостійні додаткові угоди щодо неексклюзивного розповсюдження статті у тому вигляді, в якому вона була опублікована цим журналом за умови збереження посилання на первинну публікацію у цьому журналі.
- Дозволяється самоархівування постпринтів (версій рукописів, схвалених до друку в процесі рецензування) під час їх редакційного опрацювання або опублікованих видавцем PDF-версій.
- Самоархівування препринтів (версій рукописів до рецензування) не дозволяється.






