Состояние экстраокулярных мышц у больных эндокринной офтальмопатией по данным компьютерной томографии

Автор(и)

  • A. Каяли ДУ «Інститут очних хвороб і тканинної терапії ім. В.П. Філатова НАМН України»; Одеса (Україна)

DOI:

https://doi.org/10.31288/oftalmolzh201416873

Ключові слова:

кoмп'ютepнa тoмoгpaфiя, eкcтpaoкуляpнi м'язи, eндoкpиннa oфтaльмoпaтiя

Анотація

Вступ. Ендокринна офтальмопатія (ЕОП) є найбільш частою причиною не тільки двобічного, а й однобічного екзофтальма. Диференційна диагностика при однобічному екзофтальмі потребує виключити іншу патологію орбіти і периорбітальних пазух. КТ і МРТ на сучасному етапі є «золотим стандартом» для диференційної діагностики патологічних станів в орбіті. Мета: вивчити стан екстраокулярних м'язів у хворих на ЕОП за даними комп'ютерної томографії.

Матеріал та методи. КТ проведена 158 хворим на ЕОП на апараті «Соматом» фірми «Сіменс» та спіральному комп'ютерному томографі «Астеніон-БиРЕЯ-4» фірми «Тошиба» за звичайною методикою. Вік хворих коливався від 23 до 77років, чоловіків було — 53, жінок — 105. Однобічний екзофтальм діагностован в 25,9 % випадків, двобічний — в 74,1 %. Хворих з гіпертиреозом було 102 (64,5 %), гіпотиреозом — 35 (22,2 %), еу-тиреозом — 21 (13,3 %). За класифікацією А. Ф. Бровкіної тиреотоксичний екзофтальм встановлен в 46,2 % випадків, набряковий — в 43,6 %, ендо-кринна міопатія — в 8,8 %. У двох хворих (1,3 %) діагноз ЕОП за класифікацією А. Ф. Бровкіної встановлено не було.

При проведенні КТ вивчали стан ЕОМ, зорового нерва (ЗН), ретробульбар-ної клітковини (РК). Результати КТ заносили у створену електронну базу даних та обробляли з використанням статистичної програми «Statistics 9». Результати. Виявлено, що при ЕОП частіше вражаються внутрішня — 98 хворих (62,0 %) та нижня — 93 хворих (58,9 %) прямі м'язи ока, рідко — верхня — 72 хворих (45,6 %) та зовнішня — 63 хворих (39,9 %). При гіпертиреозі частіше відмічаються зміни нижньої (75,9 %) та внутрішньої (65,5 %) прямих м'язів ока, при гіпотиреозі — внутрішньої (87,5 %), при еутиреозі в рівній мірі збільшені всі м'язи ока в 50,0 % випадків. При тиреотоксичному та набряковому екзофтальмі вражаються однаково часто всі м'язи, зокрема зовнішньої прямої, яка в 2 рази частіше збільшена при тиреотоксичному екзофтальмі.

Висновки. Встановлено, що за даними КТ частіше (95,6 %) виявляється міогенна форма ЕОП. Зміни ЕОМ задежать як від функції щитовидної залози, так і від клініичної форми ЕОП.

Посилання

1.Бровкина А. Ф. Эндокринная офтальмопатия / Алевтина Федоровна Бровкина. - М., ГОЭТАР, 2004. - 174 с.

2.Assessment of optic nerve compression in Graves' ophthal-mopathy / N. M. C. So, W. W. M. Lam, G. Cheng [et al] // Acta Radiol. - 2000. - V 41. - Is. 6. - P. 559.https://doi.org/10.1080/028418500127346207

3.Bartalena L. Management of Graves' Ophthalmopathy: Reality and Perspectives / L. Bartalena, A. Pinchera, .Marcocci // Endocrine Reviews. - 2000. - V.21. - № 2. - Р. 168- 199.https://doi.org/10.1210/edrv.21.2.0393

4.Clinical Significance of Saccade Analysis in Early Active Graves' Ophthalmopathy / H. D. Schworm, A. E. Heufelder, A. Kunze [et al] // Invest.Ophth. Vis. Sc. - 2000. - V1. - P.1710-1718.

5.Cockerham K. P. Does radiotherapy have a role in the management of thyroid orbitopathy? View / K. P. Cockerham, J. S. Kennerdell // Br. J. Ophthalmol. - 2002. - V.86. - P.102- 107.https://doi.org/10.1136/bjo.86.1.102

6.Computer analysis of orbital fat and muscle volumes in Graves ophthalmopathy / G. Forbes, C. A. Gorman, D.Gehring [et al] // Am. J. NeuroRadiol. - 1983, V 4. - Is. 3. - P. 737-740.

7.CT scan evidence of dysthyroid optic neuropathy / J. A. Giaconi, M. Kazim, T. Rho, C. Pfaff // Ophthal. Plast. Reconstr. Surg. - 2002, V 18. - N 3. - P. 177- 182.https://doi.org/10.1097/00002341-200205000-00005

8.El-Kaissi S. / Thyroid-associated ophthalmopathy: a practical guide to classification, natural history and management / S. El-Kaissi, A. G. Frauman, J. R. Wall // Intern. Med. J. - 2004. - V 34. - № 8. - P.482-491.https://doi.org/10.1111/j.1445-5994.2004.00662.x

9.Evaluation of extraocular muscle enlargement in dysthyroid ophthalmopathy / Y Murakami, T. Kanamoto, T. Tuboi [et al] // Jpn. J. Ophthalmol. - 2001. - V.45. - № 6. - P.622- 627.https://doi.org/10.1016/S0021-5155(01)00407-5

10.Follow-up of transnasal orbital decompression in severe Graves' ophthalmopathy / O. Michel, N. Oberl?nder, P. Neugebauer // Ophthalmology. - 2001. - V.108. - P.400-404.https://doi.org/10.1016/S0161-6420(00)00533-9

11.Fung S. Thyroid orbitopathy / S. Fung, R. Malhotra, D. Selva // Aust. Fam. Physician. - 2003. - V. 32. - № 8. - P. 615-620.

12.Garrity J. A. Pathogenesis of graves ophthalmopathy: implications for prediction, prevention, and treatment / J. A. Garrity, R. S. Bahn // Am. J. Ophthalmol. - V. 142. - № 1. - P. 147- 153.https://doi.org/10.1016/j.ajo.2006.02.047

13.Graves' ophthalmopathy: Eye muscle involvement in patients with diplopia / E. V. Nagy, J. Toth, I. Kaldi [et al] // ,Eur. J. Endocrinol. - 2000. - V. 142. - № 6. - P. 591-597.https://doi.org/10.1530/eje.0.1420591

14.Graves ophthalmopathy: intracranial fat prolapse on CT images as an indicator of optic nerve compression / D. Birchall, R. L. Goodall, J. L. Noble [et al] // Radiology. - 1996. - V 200. - P.123- 127.https://doi.org/10.1148/radiology.200.1.8657899

15.Graves orbitopathy: correlation of CT and clinical findings / R. A. Nugent, R. I. Belkin, J. M. Neigel [et al] // Radiology. - 1990. - V.177. - № 3. - P. 675- 682.https://doi.org/10.1148/radiology.177.3.2243967

16.Isolated hypertrophy of the superior oblique muscle in Basedow disease / Charif Chefchaouni M., A. Bernoussi, Z. Hajji [et al] // Bull. Soc. Beige.Ophtalmol. - 2005. - V.295. - P.11-15.

17.Kahaly G. J. Recent developments in Graves' ophthal-mopathy imaging / G. J. Kahaly //J. Endocrinol. Invest. - 2004. - V.27. - № 3. - P. 254- 258.https://doi.org/10.1007/BF03345274

18.Magnetic resonance imaging and ultrasound measurements of extraocular muscles in thyroid-associated oph-thalmopathy at different stages of the disease / G. Lenne-rstrand, S. Tian, B. Isberg [et al] // Acta Ophthalmol.Scand. - 2007. - V.85. - № 2. - P. 192-201.https://doi.org/10.1111/j.1600-0420.2006.00807.x

19.Ophthalmopathy of Graves' disease: computerized volume measurements of the orbital fat and muscle / G. Forbes, C.A. Gorman, M. D. Brennan [et al] // Am. J. NeuroRadiol. - 1986, V 7. - Is. 4. - P. 651-656.

20.Orbital computed tomographic characteristics of globe subluxation in thyroid orbitopathy / P. A. Rubin, L. M. Watkins, S. Rumelt // Ophthalmology. - 1998, V 105. - N 11. - P. 2061- 2064.https://doi.org/10.1016/S0161-6420(98)91125-3

21.Perros P. Clinical presentation and natural history of Graves' ophthalmopathy / P. Perros, A. J. Dickinson, P. Kendall-Taylor // In Bahn R (Ed) Thyroid Eye Disease. Kluwer Academic Publishers, Boston. - 2001. - P. 119138.https://doi.org/10.1007/978-1-4615-1447-3_8

22.Signal intensity, clinical activity and cross-sectional areas on MRI scans in thyroid eye disease / E. J. Mayer, D.L. Fox, G. Herdman // Eur. J. Radiol. - 2005. - V 56. - № 1. - P. 20- 24.https://doi.org/10.1016/j.ejrad.2005.03.027

23.Superior oblique muscle involvement in thyroid ophthal-mopathy / N. M. Thacker, F. G. Velez, J. L. Demer [et al] // J AAPOS. - 2005. - V9. - № 2. - P. 174- 178.https://doi.org/10.1016/j.jaapos.2004.12.005

24.The study of visual evoked potentials in patients with thyroid-associated ophthalmopathy identifies asymptomatic optic nerve involvement / M. Salvi, E. Spaggiari, F. Neri [et al] // J. Clin. Endocrinol. Metab. - 1997. - V.82. - № 4. - P. 1027- 1030.https://doi.org/10.1210/jc.82.4.1027

25.Thyroid-associated ophthalmopathy: a clinical study of 381 cases / Sun H., Jiao Q., Tan L. [et al] // Zhonghua Nei Ke Za Zhi. - 2006. - V.45. - № 5. - P.400- 402.

26.Trokel S. L. Correlation of CT scanning and pathologic fea-tures of ophthalmic Graves' disease / S. L. Trokel, F. A. Jako-biec // Ophthalmology. - 1981, V 88. - N 6. - p. 553- 564.https://doi.org/10.1016/S0161-6420(81)34993-8

27.Trokel S. Orbital fat removal. Decompression for Graves orbitopathy / S. Trokel, M. Kazim, S. Moore // Ophthal-mology. - 1993, V 100. - № 5. - P.674- 682.https://doi.org/10.1016/S0161-6420(93)31589-7

28.Wiersinga W. M. Graves' ophthalmopathy / W. M. Wiers-inga // Thyroid International. - 1997. - № 3. - P. 278.

##submission.downloads##

Опубліковано

2026-07-27

Як цитувати

[1]
Каяли A. 2026. Состояние экстраокулярных мышц у больных эндокринной офтальмопатией по данным компьютерной томографии. Ukrainian Journal of Ophthalmology . 1 (Лип 2026), 68–73. DOI:https://doi.org/10.31288/oftalmolzh201416873.

Номер

Розділ

Питання клінічної офтальмології